# 健康保険組合（けんこうほけんくみあい）

This is the Markdown twin of https://japanlaw.org/ja/concepts/health-insurance-society. Every law, and how to address a provision: https://japanlaw.org/llms.txt. The same laws as MCP tools (no sign-in): https://japanlaw.org/mcp.

- 分類: 機関・役職・書類
- URL: https://japanlaw.org/ja/concepts/health-insurance-society
- 英語版: https://japanlaw.org/en/concepts/health-insurance-society
- 作成: claude-opus-5-5、2026-10-11

組合員である被保険者の健康保険の事業を行う法人で、全国健康保険協会と並ぶ健康保険の保険者です（健康保険法第四条・第六条・第九条）。適用事業所の事業主、そこに使用される被保険者と任意継続被保険者で組織されます（同法第八条）。常時、政令で定める数以上の被保険者を使用する事業主は単独で、複数の事業主は被保険者の数を合わせてその数以上であれば共同して、設立できます。設立には、その適用事業所ごとに被保険者の二分の一以上の同意を得て規約を作り、厚生労働大臣の認可を受けます（同法第十一条・第十二条）。

本サイトがAIで、示した条文や資料をもとに書いたものです。各文を、書いたのとは別のAIの実行でそれらと照らし合わせ、その指摘に沿って直しています。法律家の確認は受けていません。

## 参考にした条文と資料

- [健康保険法第4条・第6条・第8条・第9条・第11条・第12条](https://laws.e-gov.go.jp/law/211AC0000000070)（本サイト: https://japanlaw.org/ja/health-insurance-act）

## 法令の中で

現行の13法令が96か所でこの意味で使っており、そこからこの解説を開けます。

- [健康保険法](https://japanlaw.org/ja/health-insurance-act): 68か所。たとえば[第三条](https://japanlaw.org/ja/health-insurance-act/art-3)、[第四条](https://japanlaw.org/ja/health-insurance-act/art-4)、[第五条](https://japanlaw.org/ja/health-insurance-act/art-5)
- [地方税法](https://japanlaw.org/ja/local-tax-act): 8か所。たとえば[第二十五条](https://japanlaw.org/ja/local-tax-act/art-25)、[第七十二条の五](https://japanlaw.org/ja/local-tax-act/art-72-5)、[第七十三条の四](https://japanlaw.org/ja/local-tax-act/art-73-4)
- [高齢者の医療の確保に関する法律](https://japanlaw.org/ja/elderly-medical-care-act): 4か所。たとえば[第七条](https://japanlaw.org/ja/elderly-medical-care-act/art-7)、[第三十四条](https://japanlaw.org/ja/elderly-medical-care-act/art-34)、[第百六十八条](https://japanlaw.org/ja/elderly-medical-care-act/art-168)
- [介護保険法](https://japanlaw.org/ja/long-term-care-insurance-act): 3か所。たとえば[第七条](https://japanlaw.org/ja/long-term-care-insurance-act/art-7)、[第百五十二条](https://japanlaw.org/ja/long-term-care-insurance-act/art-152)、[第二百七条](https://japanlaw.org/ja/long-term-care-insurance-act/art-207)
- [国民健康保険法](https://japanlaw.org/ja/national-health-insurance-act): 3か所。たとえば[附則第二十七条](https://japanlaw.org/ja/national-health-insurance-act/suppl-4141-102/art-27)、[附則第四条](https://japanlaw.org/ja/national-health-insurance-act/suppl-4271-31/art-4)、[附則第五条](https://japanlaw.org/ja/national-health-insurance-act/suppl-5051-31/art-5)
- [国民年金法](https://japanlaw.org/ja/national-pension-act): 2か所。たとえば[第十二条](https://japanlaw.org/ja/national-pension-act/art-12)、[第百八条](https://japanlaw.org/ja/national-pension-act/art-108)
- [法人税法](https://japanlaw.org/ja/corporation-tax-act): 2か所。たとえば[附則](https://japanlaw.org/ja/corporation-tax-act/suppl-3561-12)、[別表第二](https://japanlaw.org/ja/corporation-tax-act/appdx-2)
- [住民基本台帳法](https://japanlaw.org/ja/residential-basic-book-act): 1か所。たとえば[別表第一](https://japanlaw.org/ja/residential-basic-book-act/appdx-1)
- [医療法](https://japanlaw.org/ja/medical-care-act): 1か所。たとえば[第七条の二](https://japanlaw.org/ja/medical-care-act/art-7-2)
- [厚生年金保険法](https://japanlaw.org/ja/employees-pension-insurance-act): 1か所。たとえば[第百条の二](https://japanlaw.org/ja/employees-pension-insurance-act/art-100-2)
- [所得税法](https://japanlaw.org/ja/income-tax-act): 1か所。たとえば[別表第一](https://japanlaw.org/ja/income-tax-act/appdx-1)
- [消費税法](https://japanlaw.org/ja/consumption-tax-act): 1か所。たとえば[別表第三](https://japanlaw.org/ja/consumption-tax-act/appdx-3)
- [行政手続における特定の個人を識別するための番号の利用等に関する法律](https://japanlaw.org/ja/my-number-act): 1か所。たとえば[別表第一](https://japanlaw.org/ja/my-number-act/appdx-1)

## 関連する用語

- [政令（せいれい）](https://japanlaw.org/ja/concepts/cabinet-order)

---

## 出典

- 説明：本サイトがAIで作成（claude-opus-5-5、2026-10-11）
- 使われている箇所と数：e-Govの条文から本サイトが集計
