# 定款（ていかん）

This is the Markdown twin of https://japanlaw.org/ja/concepts/articles-of-incorporation. Every law, and how to address a provision: https://japanlaw.org/llms.txt. The same laws as MCP tools (no sign-in): https://japanlaw.org/mcp.

- 分類: 機関・役職・書類
- URL: https://japanlaw.org/ja/concepts/articles-of-incorporation
- 英語版: https://japanlaw.org/en/concepts/articles-of-incorporation
- 作成: claude-opus-5、2026-09-18

会社を設立するときに発起人（持分会社では社員になろうとする者）が作成する、会社の根本規則です（会社法第二十六条・第五百七十五条）。目的・商号・本店の所在地・設立に際して出資される財産の価額又はその最低額・発起人の氏名又は名称及び住所は必ず記載します（第二十七条）。株式会社の定款は公証人の認証を受けなければ効力を生じず（第三十条第一項）、成立後は株主総会の決議で変更できます（第四百六十六条）。「定款に別段の定めがある場合を除き」とする規定が多く、会社法がその会社にどう適用されるかを定款が大きく左右します。

法律の専門家でない読者のために、本サイトがAIでやさしい説明として書いたものです。法律家の確認は受けていません。

## 参考にした条文と資料

- [会社法第26条・第27条・第30条・第466条・第575条](https://laws.e-gov.go.jp/law/417AC0000000086)（本サイト: https://japanlaw.org/ja/companies-act）
- [Wikipedia「定款」](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%AE%9A%E6%AC%BE)

## 法令の中で

現行の25法令が584か所でこの意味で使っており、そこからこの解説を開けます。

- [会社法](https://japanlaw.org/ja/companies-act): 283か所。たとえば[第二条](https://japanlaw.org/ja/companies-act/art-2)、[第二十六条](https://japanlaw.org/ja/companies-act/art-26)、[第二十七条](https://japanlaw.org/ja/companies-act/art-27)
- [金融商品取引法](https://japanlaw.org/ja/financial-instruments-and-exchange-act): 144か所。たとえば[第二条](https://japanlaw.org/ja/financial-instruments-and-exchange-act/art-2)、[第五条](https://japanlaw.org/ja/financial-instruments-and-exchange-act/art-5)、[第二十四条](https://japanlaw.org/ja/financial-instruments-and-exchange-act/art-24)
- [医療法](https://japanlaw.org/ja/medical-care-act): 43か所。たとえば[第四十二条](https://japanlaw.org/ja/medical-care-act/art-42)、[第四十二条の二](https://japanlaw.org/ja/medical-care-act/art-42-2)、[第四十四条](https://japanlaw.org/ja/medical-care-act/art-44)
- [地方税法](https://japanlaw.org/ja/local-tax-act): 16か所。たとえば[第十一条の四](https://japanlaw.org/ja/local-tax-act/art-11-4)、[第七十二条の十三](https://japanlaw.org/ja/local-tax-act/art-72-13)、[第七十二条の二十五](https://japanlaw.org/ja/local-tax-act/art-72-25)
- [銀行法](https://japanlaw.org/ja/banking-act): 14か所。たとえば[第十四条](https://japanlaw.org/ja/banking-act/art-14)、[第二十七条](https://japanlaw.org/ja/banking-act/art-27)、[第三十四条](https://japanlaw.org/ja/banking-act/art-34)
- [社会保険労務士法](https://japanlaw.org/ja/labor-and-social-security-attorney-act): 11か所。たとえば[第二十五条の九](https://japanlaw.org/ja/labor-and-social-security-attorney-act/art-25-9)、[第二十五条の十一](https://japanlaw.org/ja/labor-and-social-security-attorney-act/art-25-11)、[第二十五条の十三](https://japanlaw.org/ja/labor-and-social-security-attorney-act/art-25-13)
- [資金決済に関する法律](https://japanlaw.org/ja/payment-services-act): 10か所。たとえば[第六十二条の六](https://japanlaw.org/ja/payment-services-act/art-62-6)、[第六十三条の五](https://japanlaw.org/ja/payment-services-act/art-63-5)、[第六十三条の二十四](https://japanlaw.org/ja/payment-services-act/art-63-24)
- [健康保険法](https://japanlaw.org/ja/health-insurance-act): 8か所。たとえば[第七条の六](https://japanlaw.org/ja/health-insurance-act/art-7-6)、[第七条の十九](https://japanlaw.org/ja/health-insurance-act/art-7-19)、[第七条の二十一](https://japanlaw.org/ja/health-insurance-act/art-7-21)
- [特定商取引に関する法律](https://japanlaw.org/ja/specified-commercial-transactions-act): 8か所。たとえば[第二十七条](https://japanlaw.org/ja/specified-commercial-transactions-act/art-27)、[第二十七条の二](https://japanlaw.org/ja/specified-commercial-transactions-act/art-27-2)、[第二十七条の三](https://japanlaw.org/ja/specified-commercial-transactions-act/art-27-3)
- [道路運送車両法](https://japanlaw.org/ja/road-transport-vehicle-act): 7か所。たとえば[第七十六条の十](https://japanlaw.org/ja/road-transport-vehicle-act/art-76-10)、[第七十六条の十一](https://japanlaw.org/ja/road-transport-vehicle-act/art-76-11)、[第七十六条の十五](https://japanlaw.org/ja/road-transport-vehicle-act/art-76-15)
- [法人税法](https://japanlaw.org/ja/corporation-tax-act): 6か所。たとえば[第十三条](https://japanlaw.org/ja/corporation-tax-act/art-13)、[第七十五条の二](https://japanlaw.org/ja/corporation-tax-act/art-75-2)、[第百四十四条の八](https://japanlaw.org/ja/corporation-tax-act/art-144-8)
- [消費者契約法](https://japanlaw.org/ja/consumer-contract-act): 5か所。たとえば[第十三条](https://japanlaw.org/ja/consumer-contract-act/art-13)、[第十四条](https://japanlaw.org/ja/consumer-contract-act/art-14)、[第二十八条](https://japanlaw.org/ja/consumer-contract-act/art-28)
- [外国人の技能実習の適正な実施及び技能実習生の保護に関する法律](https://japanlaw.org/ja/technical-intern-training-act): 4か所。たとえば[第六十五条](https://japanlaw.org/ja/technical-intern-training-act/art-65)、[第六十六条](https://japanlaw.org/ja/technical-intern-training-act/art-66)、[第百一条](https://japanlaw.org/ja/technical-intern-training-act/art-101)
- [宅地建物取引業法](https://japanlaw.org/ja/real-estate-brokerage-act): 4か所。たとえば[第五十一条](https://japanlaw.org/ja/real-estate-brokerage-act/art-51)、[第五十二条](https://japanlaw.org/ja/real-estate-brokerage-act/art-52)、[第五十九条](https://japanlaw.org/ja/real-estate-brokerage-act/art-59)
- [所得税法](https://japanlaw.org/ja/income-tax-act): 4か所。たとえば[第二百二十八条の二](https://japanlaw.org/ja/income-tax-act/art-228-2)、[第二百二十八条の三](https://japanlaw.org/ja/income-tax-act/art-228-3)、[附則第四条](https://japanlaw.org/ja/income-tax-act/suppl-4181-10/art-4)
- [所得税法施行規則](https://japanlaw.org/ja/income-tax-act-enforcement-regulation): 4か所。たとえば[第十七条](https://japanlaw.org/ja/income-tax-act-enforcement-regulation/art-17)、[第八十一条の六](https://japanlaw.org/ja/income-tax-act-enforcement-regulation/art-81-6)、[第九十七条の二](https://japanlaw.org/ja/income-tax-act-enforcement-regulation/art-97-2)
- [租税特別措置法](https://japanlaw.org/ja/special-taxation-measures-act): 3か所。たとえば[第四十条](https://japanlaw.org/ja/special-taxation-measures-act/art-40)、[第七十条の七の九](https://japanlaw.org/ja/special-taxation-measures-act/art-70-7-9)、[附則第九十条](https://japanlaw.org/ja/special-taxation-measures-act/suppl-4181-10/art-90)
- [出入国管理及び難民認定法施行規則](https://japanlaw.org/ja/immigration-control-act-enforcement-regulation): 2か所。たとえば[第十九条の十九](https://japanlaw.org/ja/immigration-control-act-enforcement-regulation/art-19-19)、[別表第三](https://japanlaw.org/ja/immigration-control-act-enforcement-regulation/appdx-3)
- [障害者の雇用の促進等に関する法律](https://japanlaw.org/ja/employment-of-persons-with-disabilities-act): 2か所。たとえば[第四十五条の三](https://japanlaw.org/ja/employment-of-persons-with-disabilities-act/art-45-3)、[附則第五条](https://japanlaw.org/ja/employment-of-persons-with-disabilities-act/suppl-3621-41/art-5)
- [労働安全衛生法](https://japanlaw.org/ja/industrial-safety-and-health-act): 1か所。たとえば[第八十七条](https://japanlaw.org/ja/industrial-safety-and-health-act/art-87)
- [厚生年金保険法](https://japanlaw.org/ja/employees-pension-insurance-act): 1か所。たとえば[附則第二十三条](https://japanlaw.org/ja/employees-pension-insurance-act/suppl-4241-63/art-23)
- [民法](https://japanlaw.org/ja/civil-code): 1か所。たとえば[第三十四条](https://japanlaw.org/ja/civil-code/art-34)
- [生活保護法](https://japanlaw.org/ja/public-assistance-act): 1か所。たとえば[第四十一条](https://japanlaw.org/ja/public-assistance-act/art-41)
- [破産法](https://japanlaw.org/ja/bankruptcy-act): 1か所。たとえば[第二百十九条](https://japanlaw.org/ja/bankruptcy-act/art-219)
- [自動車損害賠償保障法](https://japanlaw.org/ja/automobile-accident-compensation-act): 1か所。たとえば[第二十三条の三](https://japanlaw.org/ja/automobile-accident-compensation-act/art-23-3)

## 関連する用語

- [株主総会（かぶぬしそうかい）](https://japanlaw.org/ja/concepts/shareholders-meeting)
- [取締役（とりしまりやく）](https://japanlaw.org/ja/concepts/director)
- [取締役会（とりしまりやくかい）](https://japanlaw.org/ja/concepts/board-of-directors)

---

## 出典

- 説明：本サイトがAIで作成（claude-opus-5、2026-09-18）
- 使われている箇所と数：e-Govの条文から本サイトが集計
